اتریوم چیست؟ آنچه مدیران کسب‌وکار باید درباره ETH بدانند
وقتی از ارزهای دیجیتال صحبت می‌شود، معمولاً بعد از بیت‌کوین نام اتریوم به میان می‌آید. اما برای یک کسب‌وکار، اتریوم اهمیتی فراتر از «یک ارز دیجیتال دیگر» دارد. بخش بزرگی از توکن‌هایی که شرکت‌ها با آن‌ها سروکار دارند، از جمله نسخه‌ای از تتر و هر دو توکن طلای پکس گلد و تتر گلد، روی شبکه اتریوم منتشر شده‌اند. در این مقاله توضیح می‌دهیم اتریوم چیست، چطور کار می‌کند و مدیران کسب‌وکار درباره آن چه باید بدانند.
اتریوم به زبان ساده
اتریوم یک شبکه بلاک‌چین است که در سال ۲۰۱۵ راه‌اندازی شد. ارز اصلی این شبکه «اتر» با نماد ETH است؛ هرچند در گفت‌وگوهای روزمره معمولاً خود ارز را هم اتریوم می‌نامند.
اگر بیت‌کوین را نوعی پول دیجیتال بدانیم، اتریوم را می‌توان رایانه‌ای جهانی و همگانی دانست که برنامه‌ها روی آن اجرا می‌شوند. ویژگی اصلی اتریوم این است که علاوه بر انتقال ارز، امکان اجرای «قراردادهای هوشمند» را فراهم می‌کند.
قرارداد هوشمند چیست؟
قرارداد هوشمند برنامه‌ای است که روی بلاک‌چین ذخیره می‌شود و وقتی شرایط از پیش تعیین‌شده‌ای برقرار شود، به‌طور خودکار اجرا می‌شود. می‌توانید آن را مثل یک دستگاه فروش خودکار تصور کنید: شرط برقرار می‌شود و نتیجه بدون دخالت دستی رقم می‌خورد.
چون این برنامه‌ها روی بلاک‌چین اجرا می‌شوند، نحوه کارشان برای همه قابل مشاهده است و هیچ فرد یا نهاد واحدی نمی‌تواند به‌تنهایی آن‌ها را دست‌کاری کند. توکن‌هایی مانند تتر روی شبکه اتریوم و طلای دیجیتال هم در واقع با همین قراردادهای هوشمند ساخته شده‌اند.
اتر چه نقشی در شبکه دارد؟
اتر سوخت شبکه اتریوم است. کاربردهای اصلی آن عبارت‌اند از:
- پرداخت کارمزد شبکه: هر تراکنش یا اجرای قرارداد هوشمند روی اتریوم به کارمزدی نیاز دارد که به آن «گس» (Gas) می‌گویند و با اتر پرداخت می‌شود.
- تأمین امنیت شبکه: اعتبارسنج‌ها با سپرده‌گذاری اتر در تأیید تراکنش‌ها مشارکت می‌کنند.
- دارایی قابل معامله: اتر را هم مثل هر ارز دیجیتال دیگری می‌توان خرید، فروخت و منتقل کرد.
نکته کاربردی برای شرکت‌ها این است که حتی اگر فقط تتر شبکه اتریوم یا طلای دیجیتال نگه دارید، برای انتقال آن‌ها به مقدار کمی اتر در همان کیف پول نیاز دارید تا کارمزد شبکه پرداخت شود.
از اثبات کار تا اثبات سهام
اتریوم در ابتدا مانند بیت‌کوین از سازوکار «اثبات کار» (Proof of Work) استفاده می‌کرد. در سال ۲۰۲۲ و طی به‌روزرسانی‌ای که به «ادغام» (The Merge) معروف شد، اتریوم به سازوکار «اثبات سهام» (Proof of Stake) مهاجرت کرد.
در اثبات سهام، اعتبارسنج‌ها به‌جای قدرت پردازشی، مقداری اتر را در شبکه سپرده می‌گذارند و در ازای تأیید درست تراکنش‌ها پاداش می‌گیرند. اگر اعتبارسنجی رفتار نادرستی داشته باشد، بخشی از سپرده‌اش را از دست می‌دهد. این تغییر مصرف انرژی شبکه اتریوم را به‌شکل چشمگیری کاهش داد.
تفاوت اتریوم و بیت‌کوین
اتریوم و بیت‌کوین هر دو ارز دیجیتال‌اند، اما هدف و ساختار متفاوتی دارند:
- هدف: بیت‌کوین بیشتر به‌عنوان پول دیجیتال و ذخیره ارزش شناخته می‌شود، در حالی که اتریوم بستری برای اجرای برنامه‌ها و قراردادهای هوشمند است.
- سازوکار اجماع: بیت‌کوین همچنان از اثبات کار استفاده می‌کند، اما اتریوم از سال ۲۰۲۲ به اثبات سهام رسیده است.
- عرضه: تعداد کل بیت‌کوین‌ها به ۲۱ میلیون واحد محدود است، اما اتریوم سقف عرضه ثابتی ندارد. بخشی از کارمزد تراکنش‌ها در اتریوم از چرخه خارج یا به‌اصطلاح «سوزانده» می‌شود و همین موضوع بر روند عرضه اثر می‌گذارد.
- سرعت تولید بلاک: بلاک‌های اتریوم بسیار سریع‌تر از بلاک‌های بیت‌کوین تولید می‌شوند.
اتریوم از نگاه یک کسب‌وکار
برای شرکتی که با اتریوم سروکار دارد، چند نکته اهمیت ویژه‌ای دارد:
- نوسان قیمت: قیمت اتریوم می‌تواند در مدت کوتاهی تغییر زیادی کند و در بسیاری از دوره‌ها نوسانی بیشتر از بیت‌کوین داشته است. این دارایی برای نقدینگی عملیاتی شرکت مناسب نیست.
- کارمزد متغیر شبکه: کارمزد تراکنش در شبکه اتریوم بسته به شلوغی شبکه تغییر می‌کند و در برنامه‌ریزی انتقال‌ها باید در نظر گرفته شود.
- دقت در آدرس و شبکه: آدرس‌های اتریوم با 0x شروع می‌شوند و شبیه آدرس برخی شبکه‌های دیگرند. پیش از هر انتقال، شبکه و آدرس کیف پول شرکت را با دقت بررسی کنید.
- امنیت کیف پول: عبارت بازیابی و کلید خصوصی کیف پول شرکت را در جای امن نگه دارید، دسترسی به آن را محدود کنید و هرگز برای کسی نفرستید.
خرید و فروش عمده اتریوم در پیشتاز
در پیشتاز قیمت لحظه‌ای اتریوم به تومان و دلار هر ۵ ثانیه به‌روز می‌شود و با محاسبه‌گر می‌توانید مبلغ تقریبی سفارش را برآورد کنید. برای خرید یا فروش، دکمه اتریوم را بزنید تا گفت‌وگو با کارشناس فروش سازمانی همراه با پیام آماده استعلام قیمت در واتساپ باز شود. نرخ نهایی متناسب با حجم سفارش، کارمزد و روند تسویه و تحویل پیش از تأیید اعلام می‌شود.
جمع‌بندی
اتریوم با معرفی قراردادهای هوشمند، دنیای ارزهای دیجیتال را از «پول دیجیتال» فراتر برد و به زیرساخت بسیاری از توکن‌ها، از جمله تتر و طلای دیجیتال، تبدیل شد. برای مدیران کسب‌وکار، شناخت کارکرد اتریوم، نقش اتر در پرداخت کارمزد و ریسک‌های نوسان آن، پایه تصمیم‌گیری آگاهانه است.