تنوع‌بخشی به نقدینگی شرکت با تتر، طلای دیجیتال و بیت‌کوین
مدیریت نقدینگی یکی از مهم‌ترین وظایف مدیر مالی هر شرکت است. پولی که در حساب شرکت می‌ماند، باید هم در دسترس باشد و هم ارزش خود را تا حد ممکن حفظ کند. به همین دلیل، برخی شرکت‌ها بخشی از نقدینگی مازاد خود را در دارایی‌هایی نگه می‌دارند که ارزششان به دلار یا طلا گره خورده است. در این مقاله توضیح می‌دهیم تنوع‌بخشی به نقدینگی یعنی چه، هر یک از دارایی‌های تتر، طلای دیجیتال و بیت‌کوین چه نقشی می‌توانند داشته باشند و پیش از تصمیم، چه پرسش‌هایی باید در شرکت مطرح شود.
این مقاله صرفاً جنبه آموزشی دارد و توصیه سرمایه‌گذاری نیست. قیمت ارزهای دیجیتال و طلای دیجیتال پرنوسان است و هیچ بازدهی‌ای تضمین‌شده نیست.
نقدینگی عملیاتی و نقدینگی مازاد
نخستین گام، تفکیک دو نوع نقدینگی است:
- نقدینگی عملیاتی: پولی که شرکت برای پرداخت حقوق، خرید مواد، تعهدات جاری و هزینه‌های پیش‌بینی‌نشده در کوتاه‌مدت لازم دارد.
- نقدینگی مازاد: بخشی از منابع که برای مدتی مشخص مورد نیاز نیست و می‌توان درباره نحوه نگهداری آن تصمیم گرفت.
هر تصمیمی درباره نگهداری دارایی‌های دیجیتال فقط باید به نقدینگی مازاد مربوط باشد. نقدینگی عملیاتی نباید در معرض نوسان قیمت قرار بگیرد.
تنوع‌بخشی یعنی چه؟
تنوع‌بخشی یعنی منابع را میان چند دارایی با ویژگی‌های متفاوت تقسیم کنید، به‌طوری که افت شدید یکی از آن‌ها کل نقدینگی مازاد را به خطر نیندازد. نکته کلیدی این است که دارایی‌های انتخاب‌شده همیشه هم‌جهت با یکدیگر حرکت نکنند؛ اگر همه هم‌زمان بالا و پایین بروند، تنوع ظاهری کمکی به کاهش ریسک نمی‌کند.
نقش هر دارایی
هر یک از این دارایی‌ها ویژگی‌های خاص خود را دارد:
- تتر (USDT): ارزش آن با دلار آمریکا هم‌تراز است و نوسان دلاری بسیار کمی دارد. برای شرکتی که می‌خواهد بخشی از نقدینگی مازاد را به‌صورت دارایی دلاری نگه دارد، تتر گزینه رایجی است؛ البته قیمت تومانی آن با نرخ دلار داخلی تغییر می‌کند.
- طلای دیجیتال (پکس گلد و تتر گلد): هر واحد آن‌ها نماینده یک اونس تروی طلای فیزیکی است. طلا از دیرباز دارایی حفظ ارزش شناخته می‌شود و نوسان آن معمولاً کمتر از ارزهای دیجیتالی مانند بیت‌کوین است.
- بیت‌کوین (BTC): با عرضه محدود ۲۱ میلیون واحد، برخی آن را دارایی‌ای با پتانسیل رشد بلندمدت می‌دانند؛ اما نوسان قیمت آن بسیار زیاد است و ممکن است در مدت کوتاهی افت شدیدی را تجربه کند. سهم آن در نقدینگی یک شرکت، اگر وجود داشته باشد، معمولاً باید محدود باشد.
پیش از تصمیم، این پرسش‌ها را در شرکت مطرح کنید
هیچ ترکیب واحدی برای همه شرکت‌ها مناسب نیست. پیش از هر تصمیم، به این پرسش‌ها پاسخ روشن بدهید:
- هدف چیست؟ حفظ ارزش دلاری، پیوند با قیمت طلا یا ترکیبی از هر دو؟
- افق زمانی چقدر است؟ آیا ممکن است شرکت در چند ماه آینده به این منابع نیاز پیدا کند؟
- سطح قابل‌قبول ریسک چقدر است؟ اگر ارزش این بخش در مدت کوتاهی کاهش یابد، چه اثری بر شرکت دارد؟
- چه کسی تصمیم می‌گیرد؟ سهم هر دارایی و سقف آن باید در سیاست مالی مصوب هیئت‌مدیره یا مرجع تصمیم‌گیری شرکت مشخص شود.
- الزامات قانونی و حسابداری چیست؟ نحوه ثبت و گزارش این دارایی‌ها و رعایت قوانین جمهوری اسلامی ایران و مقررات بانک مرکزی را با مشاوران مالی و حقوقی شرکت بررسی کنید.
ورود پله‌ای و بازبینی دوره‌ای
یکی از راه‌های کاهش اثر نوسان، ورود پله‌ای است. به‌جای اینکه کل مبلغ تعیین‌شده یکجا تبدیل شود، می‌توان آن را در چند مرحله و در فاصله‌های زمانی مختلف انجام داد. به این ترتیب، میانگین قیمت به نوسان‌های کوتاه‌مدت وابستگی کمتری پیدا می‌کند.
با گذشت زمان، تغییر قیمت‌ها ترکیب دارایی‌ها را هم تغییر می‌دهد. اگر قیمت یکی از آن‌ها رشد زیادی کند، سهمش از سقف مصوب فراتر می‌رود و ریسک کل افزایش می‌یابد. بازبینی دوره‌ای و بازگرداندن ترکیب به سهم‌های مصوب، که به آن «متعادل‌سازی» می‌گویند، کمک می‌کند ریسک در محدوده تعیین‌شده بماند.
کنترل‌های داخلی
دارایی دیجیتال شرکت به کنترل‌های داخلی روشن نیاز دارد:
- مشخص کنید چه کسانی اجازه درخواست، تأیید و پیگیری سفارش را دارند.
- دسترسی به کیف پول‌های شرکت را محدود و مستند کنید.
- عبارت بازیابی و کلید خصوصی را در جای امن و مطابق روال مصوب نگه دارید.
- سوابق هر سفارش، شامل نرخ نهایی و شرایط تسویه، را برای بررسی‌های بعدی نگه دارید.
اشتباه‌های رایج
- استفاده از نقدینگی عملیاتی: ورود منابعی که شرکت در کوتاه‌مدت به آن نیاز دارد.
- تصمیم بر اساس هیجان: خرید فقط به دلیل رشد اخیر قیمت یا فروش از روی ترس.
- نبود سقف مشخص: تصمیم‌گیری موردی بدون سیاست مصوب.
- بی‌توجهی به امنیت: بی‌دقتی در نگهداری کیف پول یا انتخاب شبکه انتقال.
جمع‌بندی
تنوع‌بخشی ریسک را از بین نمی‌برد، اما کمک می‌کند آن را مدیریت کنید. تفکیک نقدینگی عملیاتی از مازاد، شناخت ویژگی‌های هر دارایی، سیاست مصوب، ورود پله‌ای و کنترل‌های داخلی، پایه‌های یک تصمیم سنجیده‌اند. در پیشتاز می‌توانید قیمت لحظه‌ای این دارایی‌ها را به تومان و دلار کنار هم ببینید و برای سفارش عمده، نرخ نهایی را از کارشناس فروش سازمانی استعلام کنید. تصمیم نهایی همیشه با خود شرکت است.